fbpx

Recenzje

Autor: Wanda Zwinogrodzka

Skoro na rodzimym ugorze tak trudno znaleźć plon przemyśleń o społecznym aspekcie naszej egzystencji, warto sięgać po inspiracje z zewnątrz. Tak uczyniło wydawnictwo Fronda, publikując „Dziesięć książek, które każdy konserwatysta musi znać. Oraz cztery nie do pominięcia i jedna uzurpatorska” autorstwa amerykańskiego etyka Benjamina Wikera. Jest to popularne omówienie dorobku myśli konserwatywnej, tak jak rozumie ją Wiker, tj. nie jako doktrynę polityczną, powstałą w reakcji na rewolucję francuską, ale jako „szczególną »postawę wobec istnienia«. Konserwatyzm, gdziekolwiek się objawia, akceptuje naturę jako fundamentalne dobro w ogóle, a naturę ludzką jako zasadniczy standard ludzkiej moralności”. Takie stanowisko pozwala Wikerowi za prekursora konserwatyzmu uznać Arystotelesa, dla którego, jak pisze „główne polityczne pytanie nie sprowadzało się do tego, czy rządzi jednostka, czy grupa ludzi, lecz do tego, czy rządzący, niezależnie od ich liczby, rządzą dla najlepszego pożytku wspólnego, czy tylko dla swojej własnej korzyści, cnoty lub zwykłej przyjemności. Główna kwestia polityczna zawsze w sumie sprowadza się do kwestii moralnej, a ta z kolei jest mocno zakorzeniona w istocie ludzkiej natury.

To dlatego polityczna i moralna argumentacja Arystotelesa zamknęła się we wnioskach, które zostały nazwane prawem naturalnym i dlatego konserwatyści mówią o prawie ugruntowanym w naturze i jej Stwórcy. Każdy, kto prawidłowo definiuje te pojęcia, może być nazwany prawdziwym konserwatystą”. Dalej autor omawia kilkunastu autorów z różnych epok, wśród których są klasycy konserwatyzmu, jak Edmund Burke czy Alexis de Tocqueville, ale także Gilbert Keith Chesterton, który sam uważał się za liberała, a nawet klasycy literatury pięknej: William Shakespeare, Jane Austen i J. R. R. Tolkien. Wybór Wikera jest oczywiście arbitralny, miejscami wydaje się wręcz prowokacyjny. I w tym właśnie leży jego niepowszednia wartość.

Źródło: Gazeta Polska Codziennie

Zostań członkiem Klubu Wydawnictwa Fronda:

Wyrażam zgodę na przetwarzanie mojego adresu e-mail zgodnie z regulaminem.

email marketing powered by FreshMail